Makale Ve Fıkra Arasındaki Farklar
Makale Ve Fıkra Arasındaki Farklar
Deneme ve fıkra arasındaki farklar nedir?
Deneme yazarken paylaşımcı ve içten gelen bir üslup kullanırken sohbete, düşünmemizi ortaya koyarken fıkraya, duygularımızı ortaya koyarken eleştiriye yaklaşır. Fıkra nedir özellikleri nelerdir?
Fıkralar, gazete ve dergilerin belli sütun veya köşelerinde yayımlanır. Yazarın, gündelik olayları, özel bir görüşle, güzel bir üslupla, kanıtlama gereği duymadan yazdığı kısa, günübirlik yazılardır. Fıkranın belirleyici özellikleri nelerdir?
Fıkra yazı türünün belirleyici özellikleri şunlardır:
Gazetelerin belli bir köşesinde yayımlanan bu yazıların yarına kalırlığı yoktur. Fıkra yazarı, işlediği konuyu görüşleri açısından değerlendirir. Bunu yaparken bir görüşü ayrıntılarıyla ele alma, kanıtlama yoluna gitmez. Fıkrada anlatım yalın ve yoğundur. Bir yazının fıkra olduğunu nasıl anlarız?
Fıkra yazarı günlük olaylardan bir fırsat yakalayıp, görüşlerini bu fırsata bağlayarak okuyucularına sunar. Fıkra da makale gibi gazetenin doğuşundan sonra ortaya çıkan bir yazı türüdür. Makale ile fıkrayı birbirinden ayıran nitelik fıkranın kısa olmasıdır. Ayrıca makalede kesin kanıtlamaya gidilir. Fıkranın diğer adı nedir?
Fıkra, latife, nükte veya nekre, özlü bir anlatımı olan, nükteli ve güldürücü kısa hikâye. Nasreddin Hoca fıkraları, Karadeniz fıkraları ve Bektaşi fıkraları bunlara örnektir. Hikâye şeklinde olmayan güldürücü sözlere espri veya nükte denir. Deneme türü özellikleri nelerdir?
Denemeler için bir konu sınırlaması yoktur. Yazan kişi özgürce bir konu seçer ve o konu hakkındaki fikirlerini aktarır. Denemeleri diğer fikir yazılarından ayıran en önemli özellik, soyut ancak evrensel konuların işlenebilmesidir. Denemelerde aşk, ahlak, etik, güzellik, kültür gibi konulara rastlamak mümkündür. Fıkra nedir ve örnekleri?
Nükteli ve güldürücü kısa hikayelere fıkra denir. Özlü bir anlatımı üzerinden latife yapılmak suretiyle, belli bir konu insanları eğlendirmek amaçlı anlatılır. Özellikle Türkiye'de baştan Nasrettin Hoca fıkraları olmak üzere, Karadeniz fıkraları ve Bektaşi fıkraları da önemli bir yere sahiptir. Fıkra Tipleri Nelerdir?
Türk fıkra geleneği, kahramanları belirli halk tipleri olan (Nasrettin Hoca, İncili Çavuş, Bekri Mustafa v.b.) ve kahramanları belirsiz olan; “Adamın biri”, “Lazın biri”, gibi sözlerle başlayan (Laz fıkraları, Temel fıkraları, Bektaşi fıkraları, Gelin-Kaynana fıkraları v.b.) fıkralar olarak iki ana gruba ayrılır. Fıkra ne anlatır?
İnsanları bazen güldürmek ve eğlendirmek; bazen de düşündürmek ve ders vermek amacıyla anlatılan, genellikle gerçek olaylara dayanan, kısa nesir şeklindeki halk anlatmalarımızı fıkra diye tanımlayabiliriz. Fıkra nedir makale?
Fıkralar, halk edebiyatının kısa, nükteli ve güldürücü türlerindendir. Sözlü kültür geleneğinin aktarıcısı olan fıkraların, Türkçe öğretiminde kaynak metin olarak kullanılabilirliğini tespit etmek amacıyla oluşturulan araştırmada; bu türün sahip olduğu nitelikler ve eğitimdeki işlevi üzerinde durulmuştur. Fıkrada soru sorulur mu?
(2) Toplu mahkemelerde, hâkimlerden her biri, birinci fıkrada belirtilen kişilere soru sorabilir. Fıkra türüne eskiden ne denirdi?
Günümüzde Batı'dan alınan anecdote/anekdot kelimesi de kullanılmaktadır” (Sakaoğlu 2013: 70). “Günlük hayatta yaşanılan çeşitli olayları veya karşılaşılan durumları ince bir mizah yoluyla tenkit eden ve bir fıkra tipine bağlı olarak nesir şeklinde anlatılan, kendine has yapısı olan müstakil bir sözlü anlatım türüdür” ( ... Bir fıkra nasıl yazılır?
Genel olarak 2 sessiz harf bir araya geldiği için yazım hatası çok sık yapılan sözcüklerden biri olarak bu kelime öne çıkıyor. Ancak bu sözcüğün doğru şekilde yazılışı 'fıkra' olarak ifade edebilir. Fıkra edebi metin midir?
Edebî metinler içerisinde yer alan masal, efsane, hikâye, mit, lejand, fıkra gibi sözlü olarak anlatmaya dayanan halk edebiyatı türleri arasında ise günlük hayatta çeşitli sebeplerle anlatılan fıkralar, günlük yaşama fazlasıyla girmiş olmaları nedeniyle diğer edebî metinler arasında farklı bir konumdadır (Sakaoğlu, ... Madde ve fıkra nasıl yazılır?
(2) Fıkra, bent ya da alt bentler değiştirilirken satırbaşından başlanır; fıkra, bent ve alt bendin harfi veya numarası yazılır. Değiştirilen madde, fıkra, bent, alt bent, paragraf ve cümleler tırnak içinde yazılır. Cümle değişiklikleri ve eklemelerinde satırbaşı yapılmaz. Fıkra için kullanılan terimler nelerdir?
Bazı zamanlar “fıkra” ile eş anlamlı kullanılan bu kelimeler, bazen de “şaka-eğlence-ilgi çekici olay-nâdir olan şey-kelime oyunu-gülünçlük-komiklik-anekdot- nükte-nükteli hikâye” vb. anlamlarda kullanılmışlardır. Fıkra kahramanları kimlerdir?
Gündelik fıkra tipleri a- Aile fertleri ile alâkalı tipler: Ana-baba, karı-koca, kaynana, baba- çocuk, an- ne-çocuk b- Mariz ve kötü tipler: Deli, hasis, cimri, kör, topal, sağır, dilsiz, hırsız, dolandırıcı, eşkıya, yankesici, bıçkın c- Sanat ve meslekleri temsil eden tipler: Ressam, şâir , doktor, avukat, bezirgân, ... Fıkrası mı fıkrası mı?
Her bir madde, kendi içinde fıkralardan, fıkralar bentlerden, bentler alt bentlerden, alt bentler de cümlelerden oluşmaktadırlar. Maddelerde anlatım bütünlüğü fıkralarla kurulması gerekmektedir. Fıkra, madde içinde anlam bütünlüğü sağlayan her bir paragrafa verilen hukuki isimdir. Yazı Türleri Nelerdir?
- Deneme, yazarın belli bir konuda görüşlerini kısa biçimde anlattığı edebiyat türüdür. Denemelerde edebiyat, sanat, insanlar, gelenekler, hatta gülünç olaylar gibi değişik konular ele alınabilir. Örneğin, İngiliz yazar Charles Lamb 19. yüzyılın başlarında, "Domuz Rostosu Üzerine" adlı bir deneme yazmıştı. Deneme Nedir bir örnek?
Denemenin edebî bir tür olarak Dünya edebiyatında öncülüğünü Fransız yazar Michel de Montaigne (1533-1592) yapmıştır. Onun Essais (Kalem Denemeleri ya da Denemeler) adlı eseri, bu türün ilk örneği olarak kabul edilmektedir. Deneme türünün ilk temsilcisi kimdir?
Bir yazarın, günlük olaylardan esinlenerek yazdığı ve o konu üzerinde, kendi kişisel görüş ve düşüncelerini yansıttığı yazıya fıkra denir. Fıkra, gazete ve dergilerin iç sayfalarının bir köşesinde yayımlanır. Bu tür, edebiyatımıza, Tanzimat gazeteciliğiyle birlikte Batı'dan girmiştir. Fıkra nasıl bir metin türüdür?
Edebiyat içerisinde yer almakta olan fıkra, eğlendirici özellikleri bakımından zengin bir türdür. Fıkraları oluşturan konular, sosyal ve siyasi olmakta ve okuyucusunu güldürücü bir yapıda yazılmaktadır. Fıkra türü, sohbet içerikli yazılar ile karıştırılabilmektedir. Güldürücü fıkra nedir?
Hoca'nın fıkralarında hazırcevaplık, nükte ve sağduyu ile saflık ve tuhaflık öğeleri birbirine sıkı sıkıya bağlıdır ve bunlar Nasreddin Hoca fıkralarının ayırt edici niteliklerindendir. Sohbetler Hoca'nın fıkralarıyla renklendirilir, konuşmalar onun nükteleriyle desteklenir. Nasrettin Hoca fıkralarının genel özellikleri nelerdir?
Onlar sayesinde kültürel birikim sonraki nesillere aktarılmaktadır. Fıkra tasnifi üzerine ilk çalışmayı yapan Faik Reşad'tır. Türk fıkralarının ilk derleyicisi kimdir?
Bir yazarın, herhangi bir konu üzerinde, kişisel anlayış, görüş ve düşüncelerini güzel bir üslupla, hiçbir kanıtlama gereği duymadan anlattığı yazı türüne fıkra denir. İki tür fıkra vardır: Gazete fıkraları, nükteli hikâyecik türündeki fıkralar. Yazı türü olarak “gazete fıkraları” kabul edilmektedir. Düzyazı türleri fıkra nedir?
Bu sebeple fıkralar ile ilgili günümüze kadar yapılmış pek çok tanım bulunmaktadır. Türk edebi- yatının yazılı kaynaklarında ise fıkra türünün ilk örneklerine Kaşgarlı Mahmud'un 11.yy'da kaleme aldığı Divânü Lügâti't-Türk adlı eserinde rastlanmaktadır. Fıkra türünün ilk örnekleri hangi kaynakta yer alır?
Fıkralar yapı olarak mizah, nükte, eleştiri ve yergi içeren; güldürürken düşündürmeyi amaçlayan anlatmaya dayalı metinlerdir. Fıkra yergi içerir mi?
Fıkralar, kısa ve özlü anlatımı olan nükteli ve güldürücü hikâyelerdir. Az sözle çok şey ifade etme ve sezdirerek anlatma, fıkraların belirgin özellikleri arasındadır. Fıkra nedir Osmanlı?
Dursun Yıldırım'ın fıkra tasnifine göre yöre adıyla bilinen fıkra kahramanları, “bölge ve yöre tipleri” olarak sınıflandırılır. Yıldırım'a göre bölge ve yöre tipleri, belli bir coğrafya üzerinde yaşayan insanları temsil ederler. Bu tipler, bağlı oldukları mekânla isimlenirler. Türk fıkraları nasıl tasnif edilir?
Dilimizde fıkra kelimesi çeşitli anlamlarda kullanılmakla birlikte çocuk edebiyatının konusu olarak “Kısa ve özlü anlatımı olan, nükteli, güldürücü hikâyecik, anekdot” şeklinde tanımlanmıştır (TDK, 2011).
SON YAZILAR
